მეცნიერები “სუპერ ელ-ნინიოსთან” საბრძოლველად მზის ხელოვნურად “დაბნელებას” განიხილავენ – გეგმის ნაწილია სტრატოსფეროში სპეციალური აეროზოლების შეფრქვევა: დეტალები
კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა წარმოადგინეს სენსაციური და ამავდროულად სადავო პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს პლანეტის დაცვას მომავალი ისტორიული სიცხეებისა და სტიქიური უბედურებებისგან.
მეცნიერები გვთავაზობენ, პირდაპირი მნიშვნელობით, “დავუწიოთ” მზის სიმძლავრეს სპეციალური ტექნოლოგიების გამოყენებით. “გიჟური” გეგმამ სამეცნიერო სამყაროში ნამდვილი შოკი გამოიწვია.
-
“სუპერ ელ-ნინიოს” მოლოდინში: ტრილიონობით დოლარის ზარალი
ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნული ადმინისტრაციის (NOAA) პროგნოზით, არსებობს 81%-იანი შანსი, რომ დეკემბრისთვის ბუნებრივი კლიმატური მოვლენა, “ელ-ნინიო“, უპრეცედენტოდ გაძლიერდეს.
ამ ე.წ. “სუპერ ელ-ნინიომ“ შესაძლოა გამოიწვიოს:
- ექსტრემალური გვალვები და თავსხმა წვიმები.
- გაუსაძლისი სიცხის ტალღები.
- მსოფლიო ეკონომიკისთვის მიყენებული ტრილიონობით დოლარის ზარალი.
გაეროს ხელმძღვანელმა, ანტონიო გუტერეშმა უკვე გააფრთხილა მსოფლიო, რომ ეს მოვლენა უნდა აღვიქვათ, როგორც “გადაუდებელი კლიმატური საფრთხე”.
-
“კოსმოსური შავი ფარდები”: როგორ აპირებენ მზის დაბნელებას?
მეცნიერების მიერ ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნებული გეგმა, რომელიც ერთი შეხედვით სამეცნიერო ფანტასტიკას ჰგავს, გულისხმობს დედამიწის სტრატოსფეროში სპეციალური აეროზოლების შეფრქვევას.
ტექნოლოგია, რომელსაც “საზღვაო ღრუბლების გაღიავებას“ (marine cloud brightening) უწოდებენ, შემდეგნაირად მუშაობს: ნაწილაკები ღრუბლებს უფრო კაშკაშას ხდის, რის შედეგადაც ისინი მზის სხივებს უკან, კოსმოსში აირეკლავენ. ეს პროცესი დედამიწის ზედაპირისთვის ერთგვარი “კოსმოსური შავი ფარდების” როლს შეასრულებს და პლანეტას გააგრილებს.
-
ექსპერიმენტის შედეგები და ავსტრალიური გამოცდილება
მკვლევრებმა სიმულაციების მეშვეობით დაადგინეს, რომ ამ მეთოდს შეუძლია გაგრილებისა და გამოშრობის ეფექტი 40%-ით გაზარდოს.
საინტერესოა, რომ მეცნიერები ამ იდეამდე 2023 წლის კვლევის შემდეგ მივიდნენ, როდესაც აღმოაჩინეს, რომ ავსტრალიის მასშტაბური ტყის ხანძრების შედეგად წარმოქმნილმა კვამლმა ოკეანის თავზე ღრუბლები “გააღიავა” და მზის რადიაცია კოსმოსში აირეკლა.
-
“სრული სიგიჟე“ თუ გადარჩენის ერთადერთი გზა?
მიუხედავად ოპტიმისტური პროგნოზებისა, პროექტს უამრავი კრიტიკოსი ჰყავს, რომლებიც მას “სრულ სიგიჟეს“ უწოდებენ.
მთავარი რისკებია გაუთვალისწინებელი შედეგები: ტეხასის უნივერსიტეტის პროფესორი ენდრიუ დესლერი აფრთხილებს საზოგადოებას, რომ მსგავსმა ჩარევამ შესაძლოა შექმნას პრობლემა, რომელიც არსებულზე ბევრად უფრო მძიმე იქნება.
იმისათვის, რომ გრძელვადიანი რისკები შემცირდეს, ამ “მზისგან დამცავი საშუალების” გამოყენება შესაძლოა უსასრულოდ და მუდმივად გახდეს საჭირო.
ბევრი მეცნიერი შიშობს, რომ მზის “დაბნელებაზე” ფიქრი დაგვავიწყებს მთავარ გამოსავალს – ნახშირორჟანგის ემისიების შემცირებას.
ამ ეტაპზე “მზის დაბნელების“ გეგმის პრაქტიკაში გამოყენება არ იგეგმება, თუმცა მკვლევრები მიიჩნევენ, რომ კლიმატური კატასტროფების ფონზე, ყველა შესაძლო გამოსავალი უნდა იქნას განხილული.
იხილეთ ასევე:
- “სუპერ ელ-ნინიო“ ძლიერდება – ახალი მონაცემების მიხედვით, მეცნიერები მსოფლიოში ექსტრემალური ამინდის ზრდას ელიან
- “ივლისის მეორე ნახევარში მოქმედებას დაიწყებს “ელ-ნინიო”… ჩვენთან შეიძლება გააქტიურდეს წვიმები და ერთ დღეში სეზონის მთლიანი შემადგენლობა ნალექის სახით მოვიდეს” – პროგნოზი