“მესმოდა ხმები, რომლებიც შვილების მოკვლას მიბრძანებდნენ” – მშობიარობის შემდგომი დეპრესიის შედეგი თუ გააზრებული დანაშაული: რა ელოდება ქალს, რომელმაც შვილები რეზინებით გაგუდა
2023 წლის იანვარში მასაჩუსეტსის შტატის პატარა ქალაქი დექსბერი შემზარავმა ამბავმა შეძრა: 35 წლის მეან-გინეკოლოგმა ექთანმა, ლინდსი კლენსიმ, საკუთარი სამი მცირეწლოვანი შვილი – ხუთი წლის კორა, სამი წლის დოსონი და რვა თვის კალანი – სარდაფში სავარჯიშო რეზინებით გაგუდა, რის შემდეგაც თვითმკვლელობა სახლის მეორე სართულიდან გადახტომით სცადა.
ლინდსი გადარჩა, თუმცა ხერხემლის მძიმე დაზიანების გამო წელს ქვემოთ სრულად პარალიზდა. 2026 წლის აგვისტოში, პლიმუტის უმაღლეს სასამართლოში მიმდინარე პროცესზე, მთავარ კითხვად რჩება არა ის, თუ ვინ ჩაიდინა ეს საშინელება, არამედ ის, თუ რა მდგომარეობაში იმყოფებოდა ქალი ტრაგედიის მომენტში და შეეძლო თუ არა მას საკუთარი ქმედების გააზრება.
საქმე ეხება არა მხოლოდ უშუალოდ დანაშაულის შემზარავ დეტალებს, არამედ იმ სიღრმისეულ ფსიქიატრიულ კოლაფსს, მედიკამენტოზურ ქაოსსა და სისტემურ ხარვეზებს, რომლებიც ტრაგედიას უძღოდა წინ.
დანაშაულის საშინელი საღამო და პროკურატურის ვერსია
პროკურატურის მიერ წარმოდგენილი სურათი ცივი და დაუნდობელია. ბრალდების მხარის მტკიცებით, ყოფილმა ექთანმა ზუსტად გათვალა ყოველი ნაბიჯი. 2023 წლის 24 იანვარს მან ქმარი, პატრიკ კლენსი, სახლიდან გაგზავნა, რათა მას აფთიაქიდან მედიკამენტები და ადგილობრივი რესტორნიდან ვახშამი მოეტანა.
იმ დროის განმავლობაში, სანამ მეუღლე გარეთ იმყოფებოდა, ლინდსიმ სამივე შვილი სარდაფში ჩაიყვანა და სავარჯიშო რეზინებით გაგუდა. ამის შემდეგ მან საკუთარი სიცოცხლის მოსპობა სცადა და ეზოში გადახტა. მძიმე ტრავმების გამო იგი დღეს სასამართლო პროცესებს ეტლით ესწრება.
პროკურორმა შანან ბაკინგემმა ნაფიც მსაჯულებს მოუწოდა, არ აჰყვნენ ემოციებს და ეს პროცესი არ აქციონ „საზოგადოებრივ დებატებად ქალთა ფსიქიკურ ჯანმრთელობასა და სამედიცინო სისტემის მოპყრობაზე“. ბრალდების პოზიცია ერთმნიშვნელოვანია: კლენსი მოქმედებდა გააზრებულად, გეგმაზომიერად და იგი მკვლელია, რომელსაც სრული პასუხისმგებლობა ეკისრება.
დაცვის მხარის პოზიცია: „ხმები სარდაფიდან“ და ფსიქოზი
დაცვის მხარე და ადვოკატი კევინ რედინგტონი არ უარყოფენ, რომ ბავშვები დედამ მოკლა. თუმცა, დაცვა ამტკიცებს, რომ კლენსი იმყოფებოდა მწვავე მშობიარობის შემდგომი ფსიქოზისა და ბიპოლარული აშლილობის მდგომარეობაში – იშვიათი და დამანგრეველი ფსიქიკური აშლილობისას, რომელიც ადამიანს რეალობის აღქმას სრულად უჩლუნგებს.
კლენსის ჩვენებით, იმ ტრაგიკულ დღეს მას ესმოდა შინაგანი უცხო ხმები, რომლებიც უბრძანებდნენ, მოეკლა შვილები და შემდეგ საკუთარი თავიც განადგურებინა. დაცვის მტკიცებით, ეს არ ყოფილა გააზრებული მკვლელობა – ეს იყო უმძიმესი ფსიქიკური აფეთქება, გამოწვეული არასწორი დიაგნოზებითა და მედიკამენტების აგრესიული, შეუსაბამო კოქტეილით.
ფსიქიატრიული ქრონიკა: თვეები ტრაგედიამდე
სასამართლოზე მოწმეთა სახით გამოკითხულმა მკურნალმა ექიმებმა დეტალურად აღწერეს ლინდსი კლენსის მდგომარეობის დეგრადაციის ქრონოლოგია:
1. პირველი განგაშის სიგნალები (2022 წლის სექტემბერი – ნოემბერი)
ლინდსიმ პირველად ამბულატორიულ ფსიქიატრს, დოქტორ ჯენიფერ ტაფტსს, 2022 წლის სექტემბერში მიმართა. იგი უჩიოდა გაუსაძლის შფოთვას, სამი მცირეწლოვანი შვილის მოვლით გამოწვეულ ემოციურ გამოფიტვასა და შიშებს ჩვილ კალანის კვებასთან დაკავშირებით. ტაფტსმა მას გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობა და ადაპტაციური აშლილობა დეპრესიული განწყობით დაუდგინა.
აქედან დაიწყო მედიკამენტების უწყვეტი, „ქაოსური კოქტეილი“. ექიმები ცვლიდნენ ანტიდეპრესანტებს, ტრანკვილიზატორებსა და საძილე საშუალებებს, რასაც პაციენტისთვის ხშირად საპირისპირო, უმძიმესი გვერდითი ეფექტები მოჰყვებოდა.
2. „აკვიატებული ფიქრები“ და უძილობა (2022 წლის ნოემბერი – დეკემბერი)
სამხრეთ ნაპირის ჯანდაცვის პერინატალური ქცევითი ჯანმრთელობის პროგრამის ექთანთან, რებეკა ჯოლოტასთან მიმოწერაში კლენსი 2022 წლის დეკემბერში წერდა:
„ძალიან არ მომწონს, როგორ ვგრძნობ თავს პრეპარატის მიღებისას და ვიცი, რომ ვერ გავაგრძელებ მის დალევას. დამეწყო აკვიატებული ფიქრები, რომლებიც მანამდე არასდროს მქონია.“
ჯოლოტამ ეს სიმპტომები ჩვეულებრივ მშობიარობის შემდგომ შფოთვას მიაწერა და პაციენტს მოუწოდა, წამლისთვის დრო მიეცა. თუმცა, მდგომარეობა სულ უფრო მძიმდებოდა. კლენსი იტანჯებოდა უძილობით, ეშინოდა მედიკამენტებზე დამოკიდებულების გაჩენის, იღებდა შემცირებულ დოზებს და უჩიოდა სრულ უიმედობას.
დეკემბრის შუა რიცხვებში, ქმართან ერთად სატელეფონო კონსულტაციისას, პატრიკ კლენსი აცხადებდა, რომ ლინდსის ჰქონდა „ყველაზე ცუდი დღე“ და მას სუიციდზე უწყვეტი, აკვიატებული ფიქრები ტანჯავდა. იგი გაგზავნეს როდ-აილენდის „ქალთა და ჩვილთა საავადმყოფოში“, საიდანაც მალევე გამოწერეს – რეკომენდაციით, შეეწყვიტა ანტიფსიქოზური პრეპარატის მიღება.
3. „მაკლინის“ კლინიკა და ბოლო ონლაინ-ვიზიტი (2023 წლის იანვარი)
2023 წლის ახალ წელს, 31 დეკემბერს, უმძიმეს მდგომარეობაში მყოფმა ლინდსიმ საკუთარი ნებით მიმართა ამერიკაში ცნობილ „მაკლინის“ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოს. როგორც კლინიკის ფსიქიატრმა, დოქტორმა ალია გუდჰარტმა განაცხადა, კლენსი უჩიოდა ემოციურ სიცარიელეს („გამოშრობას“) და ძილის უნარის დაკარგვას.
კლინიკაში 5-დღიანი მკურნალობის შემდეგ იგი 5 იანვარს გაწერეს. გუდჰარტის თქმით, პაციენტმა უარყო სხვებისთვის ან საკუთარი თავისთვის ზიანის მიყენების განზრახვა და განაცხადა, რომ სიცოცხლის გაგრძელების მთავარი მოტივი „მისი შვილები, ოჯახი და დედა“ იყვნენ.
ტრაგედიამდე ზუსტად 24 საათით ადრე, 2023 წლის 23 იანვარს, ლინდსის ჰქონდა ბოლო ონლაინ-ვიზიტი თავის პირველ ფსიქიატრთან, დოქტორ ტაფტსთან. ექიმმა დაადასტურა, რომ კლენსი დეპრესიული ჩანდა და ენერგიის ნაკლებობას უჩიოდა, თუმცა არანაირი ნიშანი იმისა, რომ იგი ჰალუცინაციებს განიცდიდა ან შვილების დახოცვას გეგმავდა, არ გამოვლენილა.
სამედიცინო სისტემის ჩავარდნა: ჯვარედინი გამოკითხვა
სასამართლო პროცესის ყველაზე მძიმე ნაწილი დაცვის ადვოკატის, კევინ რედინგტონის მიერ მოწმეების ჯვარედინი გამოკითხვა აღმოჩნდა. მან გააშიშვლა სამედიცინო პერსონალს შორის არსებული სრული კომუნიკაციის არარსებობა:
ექთანმა რებეკა ჯოლოტამ აღიარა, რომ იგი არასდროს დალაპარაკებია დოქტორ ტაფტსს (რომელმაც კლენსი 4 თვეში 14-ჯერ მიიღო), არ უნახავს მისი სამედიცინო ჩანაწერები და არც „მაკლინის“ ფსიქიატრიული კლინიკიდან გამოუთხოვია პაციენტის ისტორია. მან ასევე არ იცოდა, რომ შემოდგომაზე კლენსიმ სუიციდის ცხელ ხაზზეც კი დარეკა. „თუ თქვენ მკურნალობთ ადამიანს და იგი უეცრად ნებაყოფლობით წვება ფსიქიატრიულ საავადმყოფოს ჩაკეტილ განყოფილებაში, განა მნიშვნელოვანი არ არის რებეკა ჯოლოტასთვის, გაიგოს, რა იყო მისი დიაგნოზი და მკურნალობა?“ – ჰკითხა რედინგტონმა.
ჯოლოტამ აღიარა, რომ ეს მნიშვნელოვანი იყო, თუმცა ეს მას არ გაუკეთებია.
როდესაც ადვოკატმა დოქტორ გუდჰარტს ჰკითხა: „ის ხომ ძალიან ავად იყო, არა?“, ფსიქიატრმა უპასუხა: „არ მესმის, რას გულისხმობთ“.
სამართლებრივი პერსპექტივა და ფინალი
ლინდსი კლენსის წინააღმდეგ პარალელურად მიმდინარეობს სამოქალაქო დავაც – მედიკამენტური გადაცდომისა და სამედიცინო გულგრილობის მუხლით მკურნალი ექიმებისა და კლინიკების წინააღმდეგ.
სისხლის სამართლის სასამართლოში კი სასწორზე მისი დარჩენილი ცხოვრება დევს:
გამამტყუნებელი განაჩენის შემთხვევაში: მას ემუქრება უვადო პატიმრობა ვადამდე პირობით გათავისუფლების უფლების გარეშე. შეურაცხადად ცნობის შემთხვევაში: იგი გათავისუფლდება სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან და განთავსდება მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფ სახელმწიფო ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში ხანგრძლივი ვადით.
ეს საქმე გახდა ტრაგიკული მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება მშობიარობის შემდგომმა მძიმე ფსიქიკურმა აშლილობამ და სამედიცინო მეთვალყურეობის სისტემურმა ხარვეზებმა უმოკლეს ვადაში გამოიწვიოს ამოუხსნელი ოჯახური კატასტროფა.