გენეტიკოსები დაბერების საიდუმლოს ამოხსნასთან ახლოს არიან: შესაძლებელია თუ არა მისი შეჩერება?
ედინბურგის უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობით მომუშავე საერთაშორისო მეცნიერთა ჯგუფმა აღმოაჩინა იშვიათი გენეტიკური დაავადება, რომელიც ადამიანის ორგანიზმს ბევრად უფრო სწრაფად აბერებს. ეს კვლევა პირველად აჩვენებს, თუ როგორ მოქმედებს ჩვენს დნმ-ში არსებული „ბიოლოგიური საათი“ სიბერესთან დაკავშირებული დაავადებების გაჩენაზე.
რა არის ჰეინ-სპრულ-ჯექსონის სინდრომი?
მეცნიერებმა ამ ახალ დაავადებას ჰეინ-სპრულ-ჯექსონის სინდრომი (HESJAS) უწოდეს. ეს არის აჩქარებული დაბერების სინდრომი, რომლის დროსაც სიბერისთვის დამახასიათებელი ჯანმრთელობის პრობლემები და ქსოვილების ცვლილებები პაციენტებს ბევრად უფრო ახალგაზრდა ასაკში უვლინდებათ.
სინდრომის ძირითადი სიმპტომები, რომლებიც ნაადრევად ჩნდება:
- სისხლის უჯრედების გამომუშავების შემცირება (რაც ადამიანს ინფექციების მიმართ მოწყვლადს ხდის);
- ოსტეოპოროზი (ძვლების სიმყიფე);
- თმის ცვენა.
როგორ მუშაობს დნმ-ის „ბიოლოგიური საათი“?
კვლევაში, რომელშიც სხვადასხვა ქვეყნის 76 მეცნიერი მონაწილეობდა, განმარტებულია, რომ დროთა განმავლობაში ადამიანის დნმ-ზე გროვდება სპეციალური ნიშნულები, რასაც დნმ-ის მეთილირება ეწოდება. ეს ნიშნულები ასრულებენ ბიოლოგიური საათის როლს, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია ადამიანის ზუსტი ასაკის დადგენა.
HESJAS სინდრომის მქონე პაციენტებში ეს ნიშნულები ზუსტად იმავე ადგილებში ჩნდება, სადაც ჩვეულებრივი დაბერების დროს, თუმცა ეს პროცესი რამდენჯერმე უფრო სწრაფად მიმდინარეობს.
რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი კაცობრიობისთვის?
ედინბურგის უნივერსიტეტის გენეტიკისა და კიბოს ინსტიტუტის პროფესორების, იორის ველტმანისა და ენდრიუ ჯექსონის თქმით, ამ იშვიათი დაავადების სიღრმისეული შესწავლა სრულიად ახალ პერსპექტივას აჩენს ადამიანის დაბერების ბიოლოგიის შესახებ.
ეს აღმოჩენა გზას უხსნის ახალი სამედიცინო პრეპარატების შექმნას ასაკობრივი დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლაში და გვეხმარება გავიგოთ, რა როლს თამაშობს ეს შინაგანი საათი ჩვენი ხანგრძლივი ჯანმრთელობისთვის. მეცნიერები უკვე გეგმავენ კვლევის მომდევნო ეტაპებს.