ცხოვრება საათისა და კალენდრის გარეშე – ამაზონიის ტომი, რომელსაც დროის და ასაკის ცნება არ აქვს
ამაზონის ტომი ამონდავა, ჩვეულებრივი კალენდრის გარეშე იოლად გადის და საერთოდ არ აზროვნებს ისეთი დროითი ერთეულებით, როგორებიცაა კვირა, თვე ან წელი. ამის შესახებ პორტსმუტის უნივერსიტეტის კვლევაშია ნათქვამი, იუწყება Times of India.
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ამ ხალხის წარმომადგენლები დროს სრულიად განსხვავებულად აღწერენ, ვიდრე მსოფლიოს მოსახლეობის უმეტესობა. ციფრებისა და თარიღების ნაცვლად, ისინი ორიენტირებენ მოვლენებზე, ბუნების ცვლილებებსა და ადამიანის ცხოვრების ეტაპებზე.
ამასთან, ამონდავას ტომის წევრები შესანიშნავად ასხვავებენ დღესა და ღამეს, ასევე წვიმების სეზონსა და გვალვის პერიოდს – ეს ბუნებრივი ცვლილებები მათთვის მთავარ ორიენტირად რჩება. აი, აბსტრაქტული ცნება „კვირა“ ან „წელი“, როგორც ცალკეული საზომი ერთეული, მათ ენაში უბრალოდ არ არსებობს.
გამოცემა Australian Geographic-ის მონაცემებით, ამონდავას ენაში ასევე არ გვხვდება მრავალი ხალხისთვის დამახასიათებელი პრაქტიკა, სივრცობრივი წარმოდგენები დროში „გადაითარგმნოს“ – ანუ წარსულზე ისაუბრონ, როგორც იმაზე, რაც „უკანაა“, ხოლო მომავალზე – როგორც იმაზე, რაც „წინ არის“.
კიდევ ერთი უჩვეულო დეტალი ასაკს ეხება. ტომში მიღებული არ არის საკუთარი თავის განსაზღვრა წლების რაოდენობით. ამის ნაცვლად, ადამიანი გადის ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპს და ამასთან ერთად, შესაძლოა მისი სახელიც კი შეიცვალოს. მაგალითად, როდესაც ოჯახში უმცროსი ბავშვი იბადება, უფროსს შეუძლია დათმოს თავისი ძველი სახელი და ახალი მიიღოს.
ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ამონდავას წარმომადგენლები დროის სვლას ვერ გრძნობენ ან მოვლენათა თანმიმდევრობას ვერ იგებენ. მათ მშვენივრად ესმით, რა რის შემდეგ ხდება. უბრალოდ, დროის რიცხვებით გაზომვისა და მის კონკრეტულ მონაკვეთებად დაყოფის იდეამ მათ კულტურაში ფეხი ვერ მოიკიდა – იმ საზოგადოებებისგან განსხვავებით, სადაც ყოველდღიურობაში კალენდრები და საათები არსებობს, აღნიშნავენ მკვლევრები.
კვლევის შედეგები ეჭვქვეშ აყენებს გავრცელებულ მოსაზრებას, თითქოს პლანეტის ყველა ადამიანი დროს ერთნაირად აღიქვამს. ამის ნაცვლად, წლებისა და თვეების თვლის ჩვევა შესაძლოა არ იყოს ადამიანის უნივერსალური თვისება, არამედ კულტურული და ტექნიკური მიღწევების, იმავე კალენდრებისა და თვლის სისტემების შედეგი იყოს.